Trzeci trymestr ciąży

W trzecim trymestrze brzuch jest już wyraźnie uwypuklony i kobieta zaczyna odczuwać związane z tym niedogodności

bóle kręgosłupa, trudności w oddychaniu. Narządy wewnętrzne i układy są już wykształcone i dojrzałe, co umożliwia samodzielne życie poza organizmem mamy. Pod koniec trzeciego  trymestru dziecko zwykle obraca się główką w kierunku miednicy, co oznacza, że jest gotowe do przyjścia na świat.

Koniec 4 tygodnia (2 tydzień po poczęciu)

Wielkość: 1.5 mm

Dziecko:

Zapłodnione jajo zagnieżdża się w ścianie macicy, gdzie od tej pory trwać będzie szybki proces rozwoju. Po zagnieżdżeniu, jajo dzieli się na warstwy komórek i oficjalnie staje się embrionem. Powstałe warstwy komórek to tzw. listki zarodkowe. Na początku powstają dwa listki zarodkowe: endoderma i ektoderma. Z komórek tworzących endodermę powstają gruczoły i organy wewnętrzne. Z komórek ektodermy tworzą się te części ciała, które będą miały kontakt ze światem zewnętrznym: układ nerwowy, sensoryczne części oka, nosa, uszu, włosów i skóry. Dopiero potem, powstaje trzeci listek umiejscowiony pomiędzy endodermą a ektodermą. Jest nim mezoderma. Z komórek mezodermy powstają: mięśnie, chrząstki, kości, narządy płciowe, niektóre gruczoły oraz serce.

Pod koniec 4 tygodnia embrion ma nieco wygięty kształt. W tym czasie zaczątek serca zaczyna pulsować, a w okolicach nierozwiniętych jeszcze nóżek i rączek tworzą się małe wyrostki. Owodnia otacza i ochrania embrion a pęcherzyk żółtkowy będzie wytwarzał krew oraz będzie go odżywiał do momentu kiedy łożysko przejmie tę rolę. Już w kilka dni po implantacji jaja płodowego wytwarzany jest hormon  gonadotropina kosmówkowa (HCG) która  stymuluje funkcję wydzielniczą pęcherzyka żółtkowego. Hormon ten odpowiedzialny jest również za wysyłanie sygnałów do jajników, aby nie wytwarzały kolejnych komórek jajowych każdego miesiąca, co oznacza brak miesiączki. Jednakże początkowo mogą występować jeszcze plamienia i niewielkie krwawienie.

Mama:

W tym okresie widoczne są  także sygnały zmiany nastroju i samopoczucia kobiety. Często obserwuje się  zmęczenie  i rozdrażnienie. Dodatkowo pierwszymi objawami ciąży mogą być również szczególnie silne symptomy zespołu  napięcia przedmiesiączkowego (PMS): bolesność piersi, zaparcia i wzdęcia, uczucie ciężkości, puchnięcia (głównie nóg i twarzy), wzrost masy ciała od 2 do 4 kg, napięcie podbrzusza.

Tydzień 5

Wielkość: 2 mm

 

Dziecko:

Widać kulisty zawiązek głowy. Rozpoczyna się rozwój mózgu i rdzenia kręgowego, systemu trawiennego i głowy. Następuje rozwój łożyska co oznacza, że embrion otrzymuje już pokarm od matki. Ważne, aby przyszła mama zwracała uwagę na dietę, która staje się również dietą  dziecka. Poważnym zagrożeniem staja się choroby przenoszone przez pożywienie takie jak listerioza i toksoplazmoza.

Mama:

Dolegliwościami jakie mogą towarzyszyć przyszłej mamie na tym etapie ciąży są: ból piersi, wahania nastrojów, mdłości i zmęczenie. Niektórym kobietom dokucza dziwny, metaliczny posmak w ustach oraz konieczność częstego oddawania moczu.

Tydzień 6

Wielkość: 2 -5 mm

Dziecko:

W tym okresie serce zaczyna pulsować i  pompować krew co można już zaobserwować w trakcie badania ultrasonograficznego (USG). Zamyka się kanał nerwowy dla rdzenia kręgowego, a na końcu rdzenia warstwa komórek nerwowych zagina się i domyka aby mógł się z nich ukształtować mózg, który w momencie narodzin będzie miał 100 miliardów komórek. Trwa formowanie układu oddechowego. Z woreczka żółtkowego wyodrębniają się komórki, które stworzą zaczątek jelit i naczyń krwionośnych. Powstaje również tzw. pranercze, które zaniknie zastąpione w późniejszym okresie przez nerki (jego fragmenty staną się nasieniowodami chłopca). Rozpoczyna się rozwój oczu, nosa, widoczne są  zawiązki rąk.

Mama:

Kobiecie dokuczają teraz szczególnie poranne mdłości oraz duże zmęczenie, które jest objawem dostosowywania się organizmu do odmiennego dla niego stanu jakim jest ciąża. Dodatkowo zmiany hormonalne powoduje bardziej intensywną pracę nerek, co skutkuje częstszą potrzebą oddawania moczu.

Tydzień 7

Wielkość: 8-10 mm

Dziecko:

Można już zobaczyć zarys twarzy maleńkiego człowieka ponieważ widoczne są już  zaczątki nosa, oczu i ust. Rozpoczyna się proces pączkowania mózgu i dzięki temu tworzą się  wypustki - zalążki nerwów wzrokowych. Po bokach guzowatej głowy pojawiają się dwie ciemne plamki, które dają początek gałkom ocznym. Rozpoznać można zawiązki gruczołów płciowych dziecka. Przez wytworzona już pępowinę maluszek otrzymuje tlen i pożywienie.

Mama:

Czop śluzowy formujący się w pobliżu szyjki macicy ma za zadanie zabezpieczyć macicę wraz z zarodkiem. Niektóre kobiety zaczynają już przybierać na wadze, inne - z powodu mdłości i wymiotów- tracą nawet kilka kilogramów.

Tydzień 8

Wielkość: 11–14 mm

Dziecko:

Ucho jest już rozwinięte. Ze względu na już ukształtowany błędnik (znajdujący się w uchu wewnętrznym) dziecko reaguje na ruch. Z zagęszczającej się tkanki mięśniowej tworzy się szkielet jednak na razie ma on charakter chrzęstny. Pod koniec 8 tygodnia zaczyna się proces kostnienia, który będzie trwał jeszcze długo po narodzinach. Wzrost kości wyznacza moment przejścia z okresu zarodkowego do okresu płodowego. Pojawiają się stopy i kciuki. Wątroba wytwarza komórki krwionośne. Powstają zawiązki zębów, oraz barwnik w zawiązku oka.

Mama:

Występuje lekka opuchlizna nóg i szybkie zmęczenie się. Poszerza się talia.

Tydzień 9

Wielkość: 16 - 18 mm

Waga: 3 g

Dziecko:

Pod koniec 9 tygodnia ciąży rozpoznawalne stają się rysy twarzy: pojawiają się dziurki w nosie, rozwija się górna warga, uwydatnia się dolna szczęka, uszy przesuwają się na boki głowy, a oczy ku przodowi czaszki. Następuje bardzo intensywny rozwój mózgu: z pęcherzyków mózgowych, tworzą się półkule mózgowe, w tym międzymózgowie z przysadką produkującą ważne hormony oraz tyłomózgowie, gdzie mieści się m.in. ośrodek odpowiedzialny za oddychanie. Głowa jest bardziej wyprostowana, zaczyna być widoczna szyja, gałki oczne pokrywają się powiekami. Dziecko porusza się w worku owodniowym przez samorzutne skurcze się mięśni, ale nie są one jeszcze wyczuwalne dla przyszłej mamy. U chłopców zaczynają się kształtować jądra, a u dziewczynek jajniki.

 

Mama:

Mogą rozpocząć się problemy ze skórą. Nie ma reguły, po prostu niektórym kobietom cera się poprawia, a innym stan skóry bardzo dokucza. Mogą się też pojawiać brązowe przebarwienia i plamki lub wypryski.

Tydzień 10 

Wielkość: 30-40 mm

Waga: 5g

Dziecko:

Zanikają błony między palcami rąk: widać już palce z opuszkami, dłoń ma właściwe proporcje. Palce stóp także są wolne od błon ale jeszcze zbyt długie w stosunku do śródstopia. Dziecko potrafi już wychwytywać emocje swojej mamy, i te negatywne: złość niepokój, zdenerwowanie, jak i również pozytywne jak  radość, zadowolenie. Większość układów i narządów już się rozwinęła - płód przypomina miniaturowego człowieka. Embrion od tego momentu jest już płodem. Po 10 tygodniu ryzyko wystąpienia wrodzonych nieprawidłowości u dziecka wyraźnie maleje.

Mama:

Jeżeli przyszła mama martwi się, czy jej nienarodzone dziecko jest narażone na wystąpienie wad genetycznych, to okres pomiędzy 10 a 12 tygodniem ciąży to najlepszy okres na przeprowadzenie biopsji kosmówki (CVS-Chorionic Villus Sampling). Zabieg polega na "przezbrzusznej" lub "przezszyjkowej" biopsji kosmków kosmówki pod kontrolą USG. Z pobranych tkanek izoluje się DNA lub chromosomy, co umożliwia badanie cytogenetyczne.

 

Tydzień 11

 

Wielkość: 50-60 mm

Waga: 8g

Dziecko:

Szybko rozwijająca się wątroba wypełnia prawie cała jamę brzuszną. W życiu płodowym to ona wytwarza krew, potem przestawi się na produkcję żółci. Na skórze dziecka wyrasta meszek płodowy, tak zwane lanugo, który zacznie zanikać około 28 tygodnia ciąży. Na paluszkach zaczynają się kształtować zawiązki paznokci, a skóra i mięśnie grubieją. Dziecko doskonali pomału swe umiejętności - porusza klatką piersiową (dzięki czemu prawdziwe oddychanie przyjdzie mu bez trudu), a malutkie rączki trenują ruchy chwytne.

Mama:

Zwiększeniem objętości krwi w czasie ciąży skutkuje zaróżowieniem skóry na twarzy u kobiet o jasnej karnacji. Zwiększa się waga ciała. W pierwszym trymestrze, a dobiega on już końca przyszła mama powinna przybrać jakieś 1-2 kg.

 

Tydzień 12

Wielkość: 61 mm

Waga: 10-14 g

Dziecko:

Zaczynają rosnąć paznokcie u rąk, a  na skórze pojawiają się zawiązki cebulek włosowych.. Przysadka wytwarza już hormony. Dziecko zaczyna reagować na bodźce pochodzące z zewnątrz i reaguje na nie ruchem ciała. Dobiega końca kształtowanie się płuc, trzustki i tarczycy. Zarasta podniebienie dziecka, a jego twarz ma proporcje dziecięce. Najważniejsze części mózgu są ukształtowane, powstają nowe połączenia nerwowe. Zaczyna funkcjonować system odpornościowy maluszka.

Mama:

Po I trymestrze spada ryzyko poronienia, ustępują także poranne mdłości. Dno macicy zaczyna wznosić się ponad kość łonową i dlatego w przypadku niektórych kobiet ciąża staje się widoczna. Wiele kobiet zauważa, ze ich sny w ciąży są bardziej wyraziste.